ISSN:1792-2674
Γεωργαντά Μαριλένα
Εκπαιδευτικός ΠΕ70, Med
georgantamarilena@gmail.com
Κτιστάκη Γεωργία
Εκπαιδευτικός ΠΕ70
tzwk2901@outlook.com.gr
Περίληψη
Όλοι έχουμε βρεθεί στη θέση του καταναλωτή, επηρεασμένοι από μια «καλοστημένη» διαφήμιση. Μα τι ακριβώς σημαίνει διαφήμιση; Αφορά μόνο προϊόντα ή κάτι ευρύτερο; Υπάρχει τελικά «καλή» και «κακή» διαφήμιση; Ποιον σκοπό εξυπηρετεί κάθε φορά; Είναι άραγε κοινός για όλες; Τι ρόλο παίζουν οι κανόνες, οι περιορισμοί και οι συνθήκες; Μέσα από έναν βιωματικό και δημιουργικό εργαστηριακό κύκλο, τα παιδιά αναλαμβάνουν ρόλους – ακροατές, παρατηρητές αλλά και δημιουργοί – προκειμένου να ανακαλύψουν τον πυρήνα και τη δομή της διαφήμισης, να κατανοήσουν τα διαφορετικά της πρόσωπα, να αναγνωρίσουν τα στοιχεία που την κάνουν αποτελεσματική και τελικά, να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν τη δική τους ραδιοφωνική διαφήμιση για ένα πρωτοποριακό προϊόν που θα έχουν επινοήσει.
Λέξεις-κλειδιά: διαφήμιση, ραδιόφωνο, δημιουργικότητα, ελεύθερη έκφραση, ομαδικότητα
Abstract
We have all found ourselves in the role of the consumer, influenced by a well-crafted advertisement. But what exactly is advertising? Is it only about promoting products, or is it something broader? Is there such a thing as “good” or “bad” advertising? What purpose does it serve each time? Is that purpose always the same? What role do rules, limitations, and context play? Through a hands-on and creative workshop, children take on various roles – as members of a target audience, critical observers and creators – in order to explore the core and structure of advertising, understand its many faces, identify the elements that make it effective, and ultimately design and produce their own radio advertisement for agroundbreakingproduct they will invent themselves.
Keywords: advertising, radio, creativity, free expression, teamwork
Εισαγωγή
Η διαφήμιση αποτελεί μία μορφή στρατηγικής επικοινωνίας, η οποία αποσκοπεί στην επηρεαστική διαμόρφωση της καταναλωτικής συμπεριφοράς. Οι διαφημιστικές καμπάνιες σχεδιάζονται συχνά με βάση την έρευνα αγοράς, με σκοπό τη δημιουργία μιας αναγνωρίσιμης εικόνας, εμπορικού σήματος (brand image), που να συνδυάζει ορθολογικά και συναισθηματικά στοιχεία, ενισχύοντας έτσι την απήχηση του προϊόντος ή της υπηρεσίας στο καταναλωτικό κοινό ( Ogilvy, 2007).
Υπό αυτήν την έννοια, η διαφήμιση είτε είναι Online (digitalmarketing) είτε είναι Offline (παραδοσιακό marketing) πρέπει να είναι πειστική για να είναι αποτελεσματική και να οδηγήσει ένα άτομο να πιστέψει ότι του είναι απαραίτητο ένα προϊόν ή μία υπηρεσία (Ogilvy, 2007). Για να το πετύχει, κάθε διαφήμιση δημιουργεί ένα διαφημιστικό πλαίσιο, προσφέρει μηνύματα και πληροφορίες, οι οποίες σχετίζονται με μία ιδέα, γνώμη ή επίσης έναν τρόπο ύπαρξης ή δράσης. Χρησιμοποιεί εικόνες, ήχους και μουσική για να επηρεάσει εκείνους που τη βλέπουν ή την ακούν. Χρησιμοποιεί, επίσης, λόγο (σλόγκαν) με άμεσο και δυναμικό περιεχόμενο (Γρόσδος & Ντάγιου, 2003, Ντίνας & Κεραμυδά, 2008).
Μέχρι πρόσφατα λοιπόν, η διαφήμιση προσπαθούσε να επικοινωνήσει ένα ιδανικό συνδυασμό προϊοντικών και συναισθηματικών πλεονεκτημάτων μιας μάρκας προκειμένου να «μεταφέρει» τον καταναλωτή από την άγνοια στη γνώση, στο ενδιαφέρον, την επιθυμία και τέλος στην επιθυμητή δράση, ώστε να αγοράσει το διαφημιζόμενο προϊόν. Αυτό το μοντέλο της διαφημιστικής πυραμίδας Learn-Feel-Do ουσιαστικά ήταν ένας μονόλογος όπου ο διαφημιζόμενος μιλάει και ο καταναλωτής ακούει. Με το πέρασμα στην εποχή της στρατηγικής τοποθέτησης – του positioning-, αποδείχθηκε αποτελεσματικός ο τρόπος να διαχωρίζει ο διαφημιζόμενος την μάρκα του από τις ανταγωνιστικές, προσδίδοντας της λογικές και συναισθηματικές αξίες, και ταυτίζοντας την με καταναλωτικές ανάγκες υψηλής προτεραιότητας για κάποια συγκεκριμένα τμήματα του κοινού. Τα προϊοντικά χαρακτηριστικά συνυπάρχουν, αλλά αυτό που μετράει είναι το πώς τοποθετείται το προϊόν στο μυαλό του καταναλωτή, σε σχέση με τον ανταγωνισμό.(Παξιμάδης, 2020· Δαμουλιάνου, 2006)
Η μετασχηματίζουσα κοινωνία προϋποθέτει την εκπαίδευση στην αντιμετώπιση της διαφήμισης, -όχι ως ψέμα ή εξαπάτηση-, αλλά μόνο ως πρόσφορη υπερβολή (Ogilvy, 2007). Στοχοθετούμε το κτίσιμο μίας ενεργής στάσης και την υιοθέτηση μιας κριτικής προοπτικής, η οποία θα ξεκινήσει από την αμφισβήτηση των διαφημιστικών μηνυμάτων και θα οδηγήσει στην ερμηνεία τους (Κιοσσές, 2018):
(α) Να δημιουργήσουμε ερωτήματα στα παιδιά (διερευνητική στάση) γύρω από τα διαφημιστικά μηνύματα και τον τελικό στόχο τους. Να κατανοήσουν ότι η σύνδεση των καταναλωτών με το προϊόν, μπορεί να γίνεται διαμέσου των συναισθημάτων, αλλά ο απώτερος στόχος μιας διαφήμισης είναι η πώληση προϊόντος ή υπηρεσίας μιας εταιρίας.
(β) Να γνωρίσουν τα παιδιά ότι η διαφήμιση χρησιμοποιεί πειστικές μεθόδους για να δημιουργήσει καταναλωτικές ανάγκες. Δημιουργεί θετικά συναισθήματα (θα νιώθετε καλά) μόνο με την αγορά ενός προϊόντος.
(γ) Να αντιλαμβάνονται τα παιδιά τη διαφήμιση απλώς ως μία μορφή απόσπασης της προσοχής και διασκέδασης. Όσο σαγηνευτική, υπερβολική, πρωτότυπη και δημιουργική κι αν είναι, να αντιστέκονται στην εξάρτηση με οποιονδήποτε τρόπο και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.
(δ) Να συνειδητοποιήσουν τα παιδιά ότι τα διαφημιστικά μηνύματα συνδέονται άδηλα με αξίες και τρόπους σκέψης. Ως εκ τούτου, επιδιώκουν να αναπτύξουν συγκεκριμένες στάσεις/συμπεριφορές στους ανθρώπους.
(ε) Να γνωρίσουν τεχνικές αποκωδικοποίησης των ρόλων και της συμπεριφοράς των πρωταγωνιστών των διαφημίσεων. Έτσι ώστε να προσδιορίζουν τις θετικές (και αρνητικές) και εκφραστικές πτυχές του διαφημιστικού περιεχομένου που σχετίζονται με το φύλο, τις ηλικιακές ομάδες ή τους κοινωνικούς και πολιτιστικούς τομείς (Βέργαδου, 2012, Τζωρτζή, χ.χ.).
Το εργαστήρι
Μέσα από ένα δημιουργικό εργαστήρι τα παιδιά δημιουργούν από το μηδέν μια ραδιοφωνική διαφήμιση για ένα «φανταστικό» προϊόν. Στο πλαίσιο προσέγγισης της διαφήμισης ως διδακτικό αντικείμενο, πέρα από το σχολικό βιβλίο, στόχος μας είναι να μάθουμε, να παρατηρήσουμε, να βιώσουμε, να σκεφτούμε, να συνεργαστούμε, να εκφραστούμε ελεύθερα, να εμπνευστούμε και να δημιουργήσουμε.
Προτεινόμενος χρόνος: 3 διδακτικές ώρες
Προτεινόμενος αριθμός συμμετεχόντων: 10-20 μαθητές
Υλικά – εξοπλισμός
Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν για το εργαστήρι είναι τα παρακάτω:
- Κόλλες Α4
- Χρωματιστά χαρτάκια (post-it)
- Μαρκαδόροι
- Εργαλείο ηχογράφησης (π.χ. κινητό)
- Υπολογιστής
- Εγκατεστημένο πρόγραμμα επεξεργασίας ήχου
- Αυτοκόλλητα χαρτάκια με διαφορετικό σύμβολο (για τον τυχαίο χωρισμό σε υποομάδες)
Προσδοκώμενα αποτελέσματα
Μέσα από αυτό το δημιουργικό εργαστήρι τα προσδοκώμενα αποτελέσματα διακρίνονται σε γνωστικό επίπεδο, επίπεδο δεξιοτήτων κι σε επίπεδο στάσεων και συμπεριφοράς.
● Σε γνωστικό επίπεδο οι μαθητές να γνωρίσουν τα δομικά στοιχεία της διαφήμισης από άποψη περιεχομένου όπως και τρόπου παρουσίασης της. Συμπληρωματικά, αναμένεται να προτείνουν και συν-διαμορφώσουν κριτήρια για μια επιτυχημένη διαφήμιση.
● Σε επίπεδο, δεξιοτήτων, οι μαθητές να αυτενεργήσουν εφόσον τους δοθεί το έναυσμα και διαμορφωθεί η κατάλληλη ατμόσφαιρα προκειμένου να απελευθερωθεί η δημιουργική σκέψη η φαντασία τους, η ελεύθερη έκφραση και η κριτική ικανότητα.
● Σε επίπεδο στάσεων και συμπεριφοράς, οι μαθητές να καλλιεργούν την κριτική τους στάση απέναντι σε διαφημίσεις που συναντούν κι επηρεάζουν αναλόγως τη καταναλωτική τους συμπεριφορά. Ακολούθως με το παράδειγμά τους, μπορούν να επηρεάσουν τόσο τους συνομήλικους αλλά και μεγαλύτερους από εκείνους.
Επιπλέον, μέσα από αυτό το εργαστήρι ενδυναμώνεται η συνεργασία των μαθητών μεταξύ αλλά και δίνεται η ευκαιρία στον κάθε μαθητή να συμμετέχει και να εκφραστεί με τον τρόπο που ταιριάζει στην δική του ιδιοσυγκρασία. Κοινός στόχος ένα δημιουργικό περιεχόμενο.
Μεθοδολογία
Η μεθοδολογική προσέγγιση που ακολουθήθηκε για την οργάνωση και υλοποίηση του εργαστηρίου βασίστηκε κυρίως στην ανακαλυπτική – διερευνητική μάθηση, μια διδακτική πρακτική που δίνει έμφαση στις αναζητήσεις, απορίες και ερωτήσεις των μαθητών, αντί στην απλή παρουσίαση της ύλης από τον εκπαιδευτικό (Bruner, 1961).
Στο πλαίσιο αυτό, οι εκπαιδευτικοί – εμψυχωτές διαμόρφωσαν συνθήκες προβληματισμού και ερεθίσματα κατάλληλα για την ηλικία, την ωριμότητα και τις αναπαραστάσεις των μαθητών, ώστε να προκληθεί η ενεργητική συμμετοχή τους και να ανακαλυφθεί η νέα γνώση. Ταυτόχρονα, ενισχύθηκε η θετική στάση προς τον πειραματισμό, την έκφραση και τη δημιουργικότητα (Piaget, 1970).
Η υλοποίηση και η παιδαγωγική πρακτική του εργαστηρίου στηρίχθηκαν στον συνδυασμό τεχνικών θεατρικού παιχνιδιού (Κουρετζής, 2002) και στις βασικές αρχές της παιδαγωγικής Φρενέ (Freinet, 1990). Οι τεχνικές θεατρικού παιχνιδιού χρησιμοποιήθηκαν για να ενθαρρύνουν την αυτοέκφραση, τη φαντασία και την ενεργητική συμμετοχή των παιδιών μέσα από ρόλους, αυτοσχεδιασμούς και ομαδικές δραστηριότητες. Παράλληλα, η παιδαγωγική Φρενέ, δίνοντας έμφαση στη συνεργασία, τη συν-δημιουργία και την αυτενέργεια των μαθητών, υποστήριξε ένα μαθησιακό πλαίσιο όπου τα παιδιά ανέπτυξαν κριτική σκέψη, κοινωνικές δεξιότητες και πνεύμα συν-διαμόρφωσης των δράσεων. Ο συνδυασμός αυτών των μεθόδων διαμόρφωσε ένα περιβάλλον που ενισχύει την επικοινωνία, τη δημιουργικότητα και το ομαδικό πνεύμα, στοιχεία ουσιώδη για την αποτελεσματική υλοποίηση των δράσεων και την καλλιέργεια των δεξιοτήτων του 21ου αιώνα.
Περιγραφή εργαστηρίου
Πρώτο στάδιο: Όλα ξεκινούν με μια ολιγόλεπτη μουσικοκινητική άσκηση χαλάρωσης προκειμένου να καλωσορίσουμε την ομάδα. Στη συνέχεια (σε περίπτωση που πρόκειται για μια νέα ομάδα) μέσα από ένα παιχνίδι γνωριμίας κάθε μέλος παρουσιάζει τον εαυτό του και εκφράζει την προσδοκία του για τη δράση συμπληρώνοντας τη φράση «Είμαι εδώ για να …».
Δεύτερο στάδιο: Μια πρώτη, συζήτηση με θέμα τη διαφήμιση, τα είδη, τα χαρακτηριστικά και τους στόχους της. Ανιχνεύουμε έτσι και τις προϋπάρχουσες γνώσεις, αναπαραστάσεις και εμπειρίες των μελών σχετικά με το θέμα (πχ ανάλογα με την ηλικία, το φύλο κτλ). Στη συνέχεια, αφού κάθε μέλος πάρει κι από ένα κενό χαρτάκι τύπου post-it, ακούμε τρεις-τέσσερις ραδιοφωνικές διαφημίσεις για διαφορετικά προϊόντα. Μετά από κάθε διαφημιστικό σποτ, ζητείται από τα μέλη να καταγράψουν κι από κάτι (δίνεται διαφορετική οδηγία κάθε φορά). Μπορεί να ζητηθεί για παράδειγμα η πρώτη λέξη, το πρώτο συναίσθημα ήένα πρόσωπο που τους έρχεται στο μυαλό. Οι καταγραφές παρουσιάζονται στην ομάδα, κάθε φορά κλείνοντας τον κύκλο του κάθε προϊόντος που ακούμε να διαφημίζεται. Έπειτα, συνεχίζεται η συζήτηση και προτρέπουμε τα μέλη να εντοπίσουν τα δομικά στοιχεία των διαφημίσεων. Αναφέρουμε «εργαλεία» που χρησιμοποιήθηκαν και προσπαθούμε να τα συνδέσουμε με τους στόχους που έχει ένα διαφημιστικό σποτ. Ποιοι είναι οι στόχοι αυτοί; Ποια κριτήρια άραγε καθιστούν μια ραδιοφωνική διαφήμιση πετυχημένη;
Τότε, καλούμε τα μέλη, να γράψουν στην πίσω πλευρά του χαρτιού που τους δόθηκε στην αρχή της δραστηριότητας, μια λέξη ή φράση που συγκράτησαν από τα διαφημιστικά σποτάκια που ακούστηκαν. Οι λέξεις /φράσεις παρουσιάζονται στην ομάδα και ακολουθεί συζήτηση / προβληματισμός. Τι είναι αυτό που κράτησε το μυαλό; Πώς λειτούργησε η μνήμη και γιατί; Ποια εργαλεία συνέβαλαν σε αυτό; Καταλήγουμε έτσι σε δυο λίστες που διαμορφώνει η ομάδα και καταγράφει ο εμψυχωτής σε έναν πίνακα: «Δομικά στοιχεία διαφήμισης» (προιόν, ιδιότητα, κείμενο, σλόγκαν κτλ) «Εργαλεία-Κριτήρια επιτυχίας» (χιούμορ, εύστοχη μουσική, ομοιοκαταληξία, λογοπαίγνιο, ατάκα κτλ)
Τρίτο στάδιο: Αφού έχουμε εντοπίσει, κατανοήσει και καταγράψει τη δομή ενός διαφημιστικού σποτ, αλλά και τα κριτήρια που θα το κάνουν πετυχημένο, η ομάδα χωρίζεται σε μικρότερες υποομάδες με τυχαίο τρόπο (μοιράζουμε αυτοκόλλητα χαρτάκια με διαφορετικά σύμβολα ή χρώματα, με μουσικοκινητικό παιχνίδι ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο). Ένας εκπρόσωπος από κάθε ομάδα τραβά τυχαία ένα χαρτάκι από δύο βάζα, το ένα βάζο περιέχει «προϊόντα» και το άλλο «ιδιότητες-έννοιες» κι έτσι αποκαλύπτεται το πιο καινοτόμο προϊόν της χρονιάς, όπου η ομάδα καλείται να διαφημίσει πχ ρόφημα ενότητας, σπρέι φιλίας, παπούτσια ενσυναίσθησης κτλ Η κάθε υποομάδα λοιπόν, έχει 15-20 λεπτά για να συνεργαστεί, να εμπνευστεί και να δημιουργήσει ένα διαφημιστικό σποτ για το προϊόν της. Πέρα από τη φαντασία και τη δημιουργικότητα των μελών της, ως βοηθητικά εργαλεία έχει ακόμη τις λίστες που έχουν καταγραφεί σε πίνακα με τα απαραίτητα στοιχεία της διαφήμισης και τα εργαλεία που θα την κάνουν πιο ελκυστική, καθώς και τη δυνατότητα μουσικής επένδυσης. Προτείνεται να υπάρχει έτοιμη λίστα με μουσικά κομμάτια χωρίς στίχους, διαφορετικών στυλ και ρυθμών ώστε να μπορεί η κάθε ομάδα να επιλέξει ό,τι ικανοποιεί το όραμά της (φυσικά κάποια ομάδα μπορεί να δώσει τη δική της πρόταση, επιθυμία για συγκεκριμένο μουσικό κομμάτι).
Στη συνέχεια, κάθε ομάδα παρουσιάζει το σποτ της στην ολομέλεια και ταυτόχρονα πραγματοποιείται ηχογράφηση (είναι σημαντικό, αν η ομάδα δεν είναι εξοικειωμένη μια τέτοια διαδικασία, να θέσουμε τους κανόνες πριν ξεκινήσει η παρουσίαση, προκείμενου να μην χρειαστεί να παρουσιάζουμε ξανά και ξανά, μέχρι να έχουμε ένα ικανοποιητικό αρχείο ήχου).
Τέταρτο στάδιο: Ως προέκταση της ραδιοφωνικής διαφήμισης, ζητάμε από τις ομάδες να προχωρήσουν στην κατασκευή μιας μακέτας/αφίσας. Να δώσουν δηλαδή εικόνα στο προϊόν τους. Ποια θα ήταν η ιδανική εικόνα που θα συνόδευε το διαφημιστικό σποτ; Οι ομάδες έχουν 15-20 λεπτά για να συνεργαστούν και να δημιουργήσουν σε μια κόλλα Α3. Σε αυτόν τον χρόνο ο εμψυχωτής κάνει τη σύνθεση των ηχητικών αρχείων και των μουσικών που έχουν επιλεχθεί ώστε να γίνουν ολοκληρωμένα, διαφημιστικά σποτάκια. Αφού οι ομάδες ολοκληρώσουν, περνάμε στην τελική παρουσίαση στην ολομέλεια: Προβάλλεται η μακέτα/αφίσα από την ομάδα ενώ ταυτόχρονα ακούγεται το διαφημιστικό σποτ που δημιούργησε, τελειοποιημένο.
Αποτελέσματα Υλοιποίησης του Εργαστηρίου
Η υλοποίηση του εργαστηρίου ανέδειξε σημαντικά μαθησιακά, συναισθηματικά και κοινωνικά οφέλη για τα παιδιά, καθώς και ενδιαφέρουσες δυναμικές συνεργασίας. Η εργασία σε μικρές, τυχαία διαμορφωμένες ομάδες συνέβαλε ουσιαστικά στην ανάμειξη των μαθητών και στη διάσπαση των σταθερών «παρεών», γεγονός που ενίσχυσε την αλληλεπίδραση μεταξύ παιδιών με διαφορετικά χαρακτηριστικά και επίπεδα εξωστρέφειας.
Στις ομάδες αναδύθηκαν αυθόρμητα ρόλοι, οι οποίοι αντανακλούσαν την ιδιοσυγκρασία και τα ενδιαφέροντα των μελών. Ο ενθουσιασμός ήταν εμφανής, ιδιαίτερα μετά την πρώτη φάση αμηχανίας· μετά την έκφραση μιας αρχικής ιδέας, ακολουθούσε ένα είδος «ντόμινο» ενεργοποίησης, με συνεχείς προτάσεις, ζωντανή επιχειρηματολογία και συχνές διαδικασίες μικρών ψηφοφοριών για τη λήψη αποφάσεων. Τα παιδιά φάνηκε να βιώνουν έντονα το δικαίωμα στην έκφραση και τη χαρά της συνδημιουργίας. Μέσα από αυτή τη διαδικασία αναπτύχθηκαν δεξιότητες επικοινωνίας, ενεργητικής ακρόασης, συνεργασίας και διαχείρισης απόψεων.
Ιδιαίτερη αξία είχε η ενεργοποίηση και των πιο εσωστρεφών μαθητώνή αυτών με μαθησιακές δυσκολίες. Τα παιδιά βρήκαν τρόπο να συμμετάσχουν ουσιαστικά, αναλαμβάνοντας ρόλους που τους ταίριαζαν (π.χ. δημιουργία σλόγκαν, επιλογή μουσικής επένδυσης) ή μέρη της αφήγησης με τα οποία ένιωθαν άνετα. Το κλίμα αποδοχής, η απουσία αξιολόγησης ή κριτικής και το αίσθημα ασφάλειας που οικοδομήθηκε στη διάρκεια του εργαστηρίου λειτούργησαν καταλυτικά για τη συμμετοχή όλων.
Κατά τη διάρκεια της δημιουργίας των ραδιοφωνικών διαφημίσεων, τα παιδιά σχολίαζαν μεταξύ τους τα εργαλεία πειθούς που θα έπρεπε να ενσωματώσουν, αξιοποιώντας γνώσεις και έννοιες που είχαν ήδη επεξεργαστεί στις προηγούμενες φάσεις. Η διαδικασία ηχογράφησης, που θα μπορούσε να δημιουργήσει αναστολές, πραγματοποιήθηκε απροσδόκητα ομαλά: όλες οι ομάδες ηχογράφησαν με επιτυχία σε μία ή δύο λήψεις, χωρίς δοκιμές ή πρόβες. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει την αυθεντική εμπλοκή των παιδιών και τη βαθιά σύνδεση με το υλικό, καθώς και την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης και της αυτενέργειάς τους.
Η κορύφωση του ενθουσιασμού παρατηρήθηκε κατά την ακρόαση των τελικών ηχογραφημένων σποτ, τα οποία είχαν πλέον μονταριστεί και συνοδεύονταν από τη μουσική που τα ίδια τα παιδιά είχαν επιλέξει. Η υπερηφάνεια και η χαρά ήταν εμφανείς, ενώ πολλά παιδιά ζήτησαν αντίγραφα των αρχείων ως ενθύμιο της δουλειάς τους.
Τα παραγόμενα αποτελέσματα, κυρίως τα διαφημιστικά σποτ, εξέπληξαν ευχάριστα για την ευφυΐα, το χιούμορ και την ευστοχία τους. Ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι ο χρόνος που είχαν οι ομάδες στη διάθεσή τους ήταν μόλις 20 λεπτά, με βασικά εργαλεία τον αυτοσχεδιασμό, τη φαντασία και τη συνεργασία. Η δράση λειτούργησε ενδυναμωτικά, δίνοντας σε όλους τη δυνατότητα να γίνουν δημιουργοί: να συλλάβουν, να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν ένα ολοκληρωμένο ραδιοφωνικό διαφημιστικό σποτ. Ενεργοποιήθηκαν έτσι, πολλαπλές δεξιότητες — λεκτικές, κοινωνικές, αισθητικές και κριτικές — καθώς τα παιδιά συνδύασαν ρυθμό λόγου, χιούμορ, περιεκτικά και εύστοχα μηνύματα, έξυπνα σλόγκαν και μουσική επένδυση. Σε παιδαγωγικό επίπεδο, το εργαστήριο καλλιέργησε την αυτενέργεια, την έκφραση, την αισθητική ευαισθησία και τη χαρά της συλλογικής δημιουργίας, μέσα σε ένα υποστηρικτικό περιβάλλον εμπιστοσύνης και νοήματος.
Σημειώσεις – Προτάσεις
Το παραπάνω εργαστήριο θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο του μαθήματος της Γλώσσας, και συγκεκριμένα σε τάξεις όπως στη Β’, Ε’ και Στ’ που αποτελεί ενότητα προς διδασκαλία. Συμπερασματικά, οι μαθητές και μαθήτριες θα προσεγγίσουν βιωματικά την έννοια της διαφήμισης και θα οικοδομήσουν σταδιακά τη γνώση σε συνεργασία με τους υπόλοιπους συμμαθητές και συμμαθήτριες τους.
Μια ακόμη επέκταση της παραπάνω δραστηριότητας θα ήταν η κατασκευή του μοντέλου του προϊόντος, η μακέτα κάθε ομάδας δηλαδή να πάρει τρισδιάστατη μορφή και να ακολυθήσει μια ακόμη πιο ολοκληρωμένη παρουσίαση του κάθε προϊόντος.
Ακόμη, θα μπορούσε το εργαστήριο δημιουργίας διαφήμισης να επεκταθεί και στο μάθημα των Νέων Τεχνολογιών και συγκεκριμένα τα παιδιά να διδαχτούν το πρόγραμμα παραγωγής, σύνθεσης ήχου και εικόνας. Με αφορμή, αυτό το εργαστήρι θα μπορούσαν να δημιουργηθούν μικρότερες θεματικές ενότητες που αφορούν την επεξεργασία ήχου και δημιουργίας βίντεο ενδεχόμενα προάγοντας τον ψηφιακό γραμματισμό.
Βιβλιογραφικές παραπομπές
Bruner, J. S. (1997). Πράξεις νοήματος: Η εξέλιξη της νοητικής ικανότητας. Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη.
Bruner, J. (1997). Πράξεις Νοήματος. Σειρά: Ανθρώπινα συστήματα (δ΄ έκδ.). Μετάφραση Η. Ρόκου & Γ. Καλομοίρης. Επιμ. Μ. Τσαγκαράκης & Α. Ζώτος. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Βέργαδου, Αι. (2012). Διαφήμιση, προϊόντα αμφίβολης αξίας και κοινωνικής συνοχής. Κοζάνη: Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας (Πτυχιακή εργασία).
Γρόσδος, Στ. & Ντάγιου, Ευ. (2003). Γλώσσα και Τέχνη. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Δαμουλιάνου, Χ. (2006). Γιατί το μάρκετινγκ δεν είναι κοινή λογική. Αθήνα: Καθημερινή. Ανακτήθηκε από: https://www.kathimerini.gr/economy/business/247692/giati-to-marketingk-den-einai-koini-logiki/
Freinet, C. (1990). Η σύγχρονη παιδαγωγική τεχνική. Αθήνα: Δίπτυχο.
Κιοσσές, Θ. (2018). Ο διαφημιστικός γραμματισμός των παιδιών 9 έως 11 ετών και οι νέες μορφές διαφήμισης. Αθήνα: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Κουρετζής, Λ. (2002). Υφαντική: το θεατρικό παιχνίδι στην αγωγή του παιδιού. Αθήνα: Δίαυλος.
Ντίνας, Κ. & Κεραμυδά, Μ. (2008). Η γλώσσα στη διαφήμιση των παιδικών παιχνιδιών. ΣύγχρονηΕκπαίδευση, 154.
Ogilvy, D. (2007). Ogilvy on Advertising.Welbeck.
Παξιμάδης, Δ. (2020). Ηεξέλιξητου Marketing καιτο Business Model Canvas.Στο: ΚέντροΕθελοντώνΜάνατζερΕλλάδος (Κ.Ε.Μ.ΕΛ). Ανακτήθηκε από: https://www.kemel.gr/library/i-exelixi-tou-marketing-kai-to-business-model-canvas
Piaget, J. (1979). Ψυχολογία και παιδαγωγική: Οι γνωστικές δομές και η μάθηση. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη.
Τζωρτζή, Αθ. (χ.χ.). Οι επιδράσεις της διαφήμισης στα παιδιά. Κύπρος: Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου. Ανασύρθηκε από: https://medialiteracy.pi.ac.cy/wp-content/uploads/sites/9/2022/11