ISSN:1792-2674
Γεωργαντά Κωνσταντίνα
Εκπαιδευτικός ΠΕ06, PhD
Περίληψη
Αντικείμενο της παρούσας εισήγησης είναι η περιγραφή της αξιοποίησης Αγγλόφωνων βιβλίων ως παιδαγωγικών εργαλείων στο Νηπιαγωγείο και στις Α και Β τάξεις της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης συμπληρωματικά του υλικού που προσφέρεται από το Υπουργείο Παιδείας για την εκμάθηση της Αγγλικής γλώσσας. Σκοπός της εισήγησης είναι η ανάδειξη της εν λόγω καλής πρακτικής καθώς η χρήση Αγγλόφωνων βιβλίων σε αυτά τα επίπεδα οδηγεί στην εξάσκηση βασικών κοινωνικών και επικοινωνιακών δεξιοτήτων και στην κατανόηση βασικών δομών της Αγγλικής γλώσσας με βιωματικό τρόπο.
Λέξεις κλειδιά: Αγγλικά, εικονογραφημένα βιβλία για παιδιά, Αγγλόφωνο βιβλίο
- Εισαγωγή
Το υλικό που παρουσιάζεται εδώ προέρχεται από την ενσωμάτωση Αγγλικών εικονογραφημένων βιβλίων για παιδιά, σε συνολικά 4 τμήματα της Α Δημοτικού και 4 τμήματα της Β Δημοτικού σε δύο πολυθέσια σχολεία κι ένα Νηπιαγωγείο αστικής περιοχής των Χανίων κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους 2024-25.
Στα παραπάνω επίπεδα εκμάθησης της αγγλικής γλώσσας δεν υπάρχουν βιβλία που δίνονται στα παιδιά. Υπάρχει εκπαιδευτικό υλικό από το Υπουργείο Παιδείας, το οποίο δίνει τις κατευθυντήριες γραμμές με σενάρια που μπορείς να ακολουθήσεις και με υλικό που μπορείς να αναπαράγεις. Όσον αφορά το Νηπιαγωγείο, υπάρχει εκπαιδευτικό υλικό από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) και συμπράττοντες φορείς το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθήνας (ΕΚΠΑ) και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), από το πρόγραμμα «Εισαγωγή της Αγγλικής Γλώσσας στο Νηπιαγωγείο (ΕΑΝ)».[1]Στα εκπαιδευτικά σενάρια ΕΑΝ υιοθετήθηκε η Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Γλώσσας- CLIL (Content and Language Integrated Learning) σύμφωνα με την οποία δίνεται ταυτόχρονα έμφαση στη γλώσσα και σε κάποιο άλλο θεματικό πεδίο (Αλεξίου &Πεντέρη, 2022).
Η βασική οδηγία όσον αφορά το Νηπιαγωγείο είναι ότι όλα φυσικά γίνονται προφορικά με πολύ παιχνίδι, με την εισαγωγή μιας μασκότ που μιλάει μόνο Αγγλικά και με σενάρια που έχουν μια ροή και μια συνέχεια. Όπως σημειώνουν οι Θωμαή Αλεξίου και Ευθυμία Πεντέρη (2022), στα εκπαιδευτικά σενάρια ΕΑΝ δίνεται έμφαση σε «πολυαισθητηριακές βιωματικές προσεγγίσεις, στην Ολική Σωματική Αντίδραση, στη συχνή αλλά όχι ανούσια επανάληψη και στην επαναφερόμενη γνώση». Όπως και στην Α και στη Β Δημοτικού υπάρχει, ή πρέπει να υπάρχει, παιχνίδι, κίνηση, πολλές κατασκευές, χρώμα, συμμετοχή των παιδιών, εγκεφαλική και σωματική, στην εκμάθησή της γλώσσας που βασικά δεν είναι, όσον αφορά τουλάχιστον την συγγραφέα αυτού του κειμένου, τόσο ‘εκμάθηση’ με την αυστηρή έννοια της λέξης όσο ‘εκπαίδευση στην επικοινωνία’. Όπως γράφουν οι Αλεξία Γιαννακοπούλου και Αικατερίνη Ζουγανέλη (2010), σκοπός του προγράμματος εκμάθησης της Αγγλικής γλώσσας στην Α΄ και Β΄ Δημοτικού είναι να δημιουργηθεί «ένα πλούσιο γλωσσικό περιβάλλον όπου η μάθηση δεν είναι συνειδητή και ο γραμματισμός των παιδιών προκύπτει αβίαστα και αναδύεται μέσα από την επαφή τους με τη γλώσσα, στο βαθμό που το κάθε παιδί μπορεί και με το ρυθμό που μπορεί», ενώ «η έναρξη της εκμάθησης μιας άλλης γλώσσας σε μικρή ηλικία βοηθάει τα παιδιά να αναπτύξουν θετική στάση απέναντι σε άλλους πολιτισμούς και γλώσσες και βάζει τα θεμέλια για την εκμάθηση ξένων γλωσσών» (Αλεξίου & Πεντέρη, 2022).
Σκοπός μας σε αυτά τα επίπεδα είναι τα παιδιά να ενσωματώσουν βέβαια κάποιους βασικούς μηχανισμούς της ξένης γλώσσας, αλλά βασικά να την αγαπήσουν και να αγαπήσουν όχι μόνο τη συγκεκριμένη γλώσσα, αλλά να μάθουν να σέβονται όλες τις γλώσσες στο πλαίσιο της συμπερίληψης που πρέπει να υπάρχει μέσα στο σχολικό περιβάλλον, στο οποίο πλέον φοιτούν μαθητές και μαθήτριες από διαφορετικά γλωσσικά περιβάλλοντα. Τα Αγγλικά έχουν κυριαρχήσει στην εκπαίδευση ως διεθνής γλώσσα απαραίτητη για την επικοινωνία με άλλους πολιτισμούς οπότε είναι μέσω αυτού του μαθήματος που μας δίνεται επίσης η δυνατότητα να καλλιεργήσουμε στους μικρούς μαθητές και μαθήτριές μας επικοινωνιακές δεξιότητες σε ένα κλίμα σεβασμού όλων των γλωσσικών ρεπερτορίων και πολιτισμικών πλαισίων. Για όλους αυτούς τους λόγους αλλά και με δεδομένο την ευχέρεια που μας δίνει το υλικό που έχουμε στα χέρια μας για το Νηπιαγωγείο και τις Α και Β Δημοτικού να το χρησιμοποιήσουμε δημιουργικά, η ενσωμάτωση λογοτεχνικών, εικονογραφημένων κυρίως, βιβλίων στο μάθημα των Αγγλικών εμπεριέχει πάρα πολλά προτερήματα. Η πρώιμη εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας με ιστορίες και παραμύθια, τραγούδια και παιχνίδια, σύμφωνα με τη Ζουγανέλη (2010), παροτρύνει τα παιδιά «να αντιληφθούν τη γλώσσα ως ‘όλον’, ένα σύνολο από λέξεις και φράσεις που παράγουν νόημα», τα βοηθά να αποκτήσουν, μεταξύ άλλων πλεονεκτημάτων, μια πολύτιμη δεξαμενή φράσεων και παραδειγμάτων των φαινομένων της γλώσσας από την οποία θα αντλήσουν αργότερα στοιχεία για να οικοδομήσουν λόγο, ενώ επίσης λειτουργεί σαν «δίοδος για την διεύρυνση του γνωστικού ορίζοντα του ατόμου και για την επίγνωση άλλων πολιτισμών» αφυπνίζοντας την δια-πολιτισμική τους συνείδηση.
- Κυρίως μέρος
2.1 Παρουσίαση των βιβλίων και των δράσεων
Με την αφήγηση και τις αντίστοιχες δράσεις γύρω από βιβλία τα παιδιά μαθαίνουν πρωτίστως να ακούνε. Ακόμη και αν δεν καταλαβαίνουν τα πάντα. Και εκπαιδεύονται στο να κατανοούν. Ακόμη και αν δεν καταλαβαίνουν τα πάντα, κατανοούν από εκφράσεις, από εικόνες, από το χρώμα της φωνής, από το ύφος της αφήγησης. Μαθαίνουν να εκτιμούν την ιστορία από τις αντιδράσεις που τους προκαλεί, από το πώς αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους, από το πόσο γελάνε, από το πώς μαθαίνουν στη συνέχεια να συνεργάζονται. Σιγά σιγά, με την πάροδο του χρόνου, αυτή η εκπαίδευση φέρνει ωραίους καρπούς. Γιατί η ώρα της αφήγησης δημιουργεί χώρο για ηρεμία. Συνδέουν την αφήγηση με το ωραίο παιχνίδι της γνώσης χωρίς καν να κάνουν αυτή τη σύνδεση συνειδητά. Και αυτό είναι πολύ μεγάλο κέρδος.
Τα βιβλία με τα οποία συντονιστήκαμε λοιπόν φέτος έγιναν οργανικό κομμάτι των μαθημάτων. Αξίζει να σημειωθεί, ότι τα βιβλία προέρχονταν από την προσωπική συλλογή της γράφουσας και από το πρόγραμμα «Βιβλία σε Ρόδες», ενώ θα αποτελούσε μεγάλο πλεονέκτημα εάν οι σχολικές βιβλιοθήκες έχτιζαν σταδιακά και μια μικρή συλλογή με επιλεγμένους τίτλους Αγγλόφωνων βιβλίων για παιδιά.[2] Τα ίδια βιβλία χρησιμοποιήθηκαν με διαφορετικό τρόπο σε κάθε επίπεδο. Είναι βιβλία που προσφέρονται για αυτό το σκοπό και είναι χρήσιμο να τα έχει κανείς και να τα δουλεύει γιατί δεν χάνουν την αξία τους. To Μια Κάμπια Πολύ Πεινασμένη του Eric Carle, για παράδειγμα, εκδόθηκε το 1969 (The Very Hungry Caterpillar) και μπορεί κανείς να κάνει πολλά πράγματα με αυτό το βιβλίο, να δουλέψει με χρώματα, με φρούτα, με αριθμούς, με καινούργιες λέξεις και με το πώς αυτές ακούγονται, όπως για παράδειγμα η λέξη ‘cocoon’ που την κάναμε να ακούγεται λίγο σαν την κουκουβάγια. Είναι βιβλίο, επίσης, που τα περισσότερα παιδιά το ξέρουν και στα Ελληνικά οπότε είναι εύκολο να το παρακολουθήσουν. Δεν έχει κάποια δύσκολη πλοκή και έχει αρκετά εύκολο λεξιλόγιο οπότε είναι πολύ καλή επιλογή για το ξεκίνημα, ενώ επίσης λειτουργεί και σαν την πρώτη εκπαίδευση στα παιδιά να καθίσουν, να ακούσουν μια ιστορία στην οποία μπορεί να μην καταλαβαίνουν τα πάντα αλλά καταλαβαίνουν από την εικονογράφηση και τις διάφορες τεχνικές αφήγησης που χρησιμοποιούμε, την οπτική επαφή, την κατάλληλη φωνή και τόνο, τη στάση του σώματος, τις χειρονομίες, την επισήμανση των αλλαγών και των εντάσεων στην ιστορία. Την κάμπια την διαβάσαμε και στα τρία επίπεδα.[3]
Σειρά είχε στο Νηπιαγωγείο και στην Α Δημοτικού το βιβλίο Απ’ την κορφή ως τα νύχια του Eric Carle (From Head to Toe, 1999), ένα βιβλίο το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως έναυσμα για κινητικά παιχνίδια, παιχνίδια μίμησης, γρίφους με φωνές ζώων, παιχνίδι με χρώματα. Το δουλέψαμε για αρκετά μαθήματα, προσθέτοντας κι άλλα στοιχεία με ιδέες από τα ίδια τα παιδιά. Στο τέλος στο Νηπιαγωγείο παίξαμε και ένα παιχνίδι όπου κρύψαμε εικόνες διαφόρων πλασμάτων που εμφανίζονται στο βιβλίο μέσα στην τάξη, τις οποίες τα παιδιά έπρεπε να ανακαλύψουν μία μία και κατόπιν να μιμηθούν το ζώο που αποτυπωνόταν στην εικόνα έτσι ώστε τα υπόλοιπα παιδιά να το μαντέψουν. Αφού τα χρωματίσαμε, τα κάναμε όλα μαζί ένα κολλάζ που κόσμησε τον τοίχο της τάξης μας. Στην Α Δημοτικού το ίδιο βιβλίο οδήγησε στην εξερεύνηση και άλλου λεξιλογίου σχετικά με τα ζώα και σε ένα τελικό κολλάζ με δημιουργίες των παιδιών.
Το επόμενο βιβλίο ήταν Το Τερατάκι των Χρωμάτων της Anna Llenas (The Colour Monster, 2012) που μιλάει για τα συναισθήματα με πρωταγωνιστή ένα τερατάκι, το οποίο στην αρχή της ιστορίας είναι μπερδεμένο. Εμφανίζεται δηλαδή με όλα τα χρώματα πάνω του ενώ μια φίλη του το βοηθάει να τα ξεμπερδέψει, βάζοντάς τα ένα ένα σε ένα βαζάκι ανάλογα με το χρώμα τους. Ήταν μια ιστορία που άρεσε πάρα πολύ στα νήπια, καθώς ξεπήδησε από τη σελίδα με θεατρικό παιχνίδι, καθρεφτισμό των συναισθημάτων και παράλληλη εξάσκηση λεξιλογίου όσον αφορά τα χρώματα και τα συναισθήματα και με δημιουργία των δικών μας βάζων.
Να προσθέσουμε εδώ ότι με κάθε βιβλίο που ερχόταν στην τάξη η συνεργασία των παιδιών γινόταν ακόμη καλύτερη. Γιατί πλέον είχαν μάθει να περιμένουν κάτι δημιουργικό με κάθε αφήγηση, ότι θα υπάρξει διάδραση, θα υπάρξει παιχνίδι, θα υπάρξει μια κατασκευή. Με τα νήπια, που είχαν πλέον εξοικειωθεί στο να ακούνε μια αφήγηση στα Αγγλικά, διαβάσαμε επίσης το πολύ γνωστό Το Γκρούφαλο τωνJulia Donaldson και Alex Scheffler (The Gruffalo, 1999). Ένα βιβλίο που δίνει πάρα πολλά ερεθίσματα από το να ασχοληθεί κανείς με τους χαρακτήρες που είναι διάφορα ζωάκια, να κάνει εξάσκηση τα μέρη του σώματος – καθώς το ποντίκι της ιστορίας περιγράφει βήμα βήμα το γκρούφαλο – αλλά και να οδηγηθεί σε τραγούδια που βοηθούν τα παιδιά να τα μάθουν, όπως το πολύ γνωστό ‘Head Shoulders Knees and Toes’ με την απαραίτητη προετοιμασία έτσι ώστε τα παιδιά να κατανοήσουν ακριβώς τι μαθαίνουμε μέσα από αυτό το τραγούδι. Στη συνέχεια κατασκευάσαμε μάσκες, ζωγραφίσαμε τους διαφορετικούς χαρακτήρες και κάθε φορά δεν ήταν μόνο η κατασκευή αλλά το ότι μετά επιστρέφαμε σε αυτήν. Μιλάγαμε για τους χαρακτήρες, μιλάγαμε για τα χρώματα, το κάθε παιδί μοιραζόταν τι είχε φτιάξει και επειδή επικεντρωθήκαμε στην περιγραφή αυτού του πλάσματος, του ‘Γκρούφαλο’, τα πορτοκαλί του μάτια, τη μαύρη γλώσσα, τα μωβ αγκάθια που είχε στην πλάτη, αυτό μας οδήγησε σε διάφορα παιχνίδια σχετικά με τα μέρη του προσώπου και του σώματος και στην τελική δημιουργία ενός προσώπου σε κυβιστικό στυλ με μέρη του προσώπου που επέλεξαν οι μαθητές/μαθήτριες λέγοντας την αντίστοιχη λέξη (εικ. 1).
Εικ.1 ‘PicassoMonster’ μετο 9ο Νηπιαγωγείο Χανίων.
Το επόμενο βιβλίο, Μια Σκούπα μα τι Σκούπα των Donaldson και Scheffler (RoomontheBroom, 2001), το διαβάσαμε και με τα τρία επίπεδα με πολύ μεγάλη επιτυχία, γιατί είναι ένα βιβλίο που έχει και πολύ ωραίο λεξιλόγιο και λέξεις που επαναλαμβάνονται, οπότε δίνεται ακόμη περισσότερο η δυνατότητα στα παιδιά να συμμετέχουν στην αφήγηση με θεατρικό τρόπο. Πρόκειται για την ιστορία μιας μάγισσας που καθώς πετά με μαγική της σκούπα της πέφτουν διάφορα αντικείμενα κάτω. Κάθε φορά ένα διαφορετικό πλάσμα τα βρίσκει το οποίο στη συνέχεια ζητάει από τη μάγισσα να την ακολουθήσει. Τα παιδιά έκαναν τον ήχο του ανέμου που έριχνε κάθε φορά κι από ένα αντικείμενο κάτω, έδιναν την εντολή στη σκούπα να κατέβει κάτω, έγιναν τα ίδια το τέρας λάσπης που εμφανίζεται προς το τέλος και σώζει τη μάγισσα και έμαθαν όλα μαζί να λένε με πάθος και ρυθμό το μαγικό ξόρκι στο τέλος της ιστορίας: ‘Iggety, ziggety, zaggety, zoom!’
Στο Νηπιαγωγείο υπήρχε όπως πάντα και το σενάριο ότι το βιβλίο αυτό, όπως και άλλα, τα προτείνει και τα φέρνει στην τάξη σαν τα αγαπημένα του βιβλία o Mr Bob και ο αγαπημένος του φίλος Mr Pickles, οι δύο μασκότ της τάξης μας που μιλούσαν μόνο Αγγλικά και με τις οποίες τα παιδιά συνδέθηκαν σε εξαιρετικό βαθμό (εικ. 2).Από τα παιδιά της Α και Β Δημοτικού ζητήθηκε στο τέλος να φανταστούν ποιους ή τι θα έπαιρναν σε ένα ταξίδι με τη δική τους σκούπα ενώ με τα νήπια φτιάξαμε ένα δικό μας παιχνίδι μνήμης (εικ. 3).
Εικ.2 Mr Bob και Mr Pickles στο 9ο Νηπιαγωγείο Χανίων.
Εικ.3 ‘Room on the Broom’ Memo με το 9οΝηπιαγωγείοΧανίων.
Στην κατασκευή αυτή ήταν πλέον εμφανές πόσο καλά μπορούσαν να συνεργαστούν τα παιδιά μεταξύ τους καθώς είχανε ενσωματώσει αυτή την ωραία ροή που έφερναν τα βιβλία. Παρατηρήθηκε σε αυτό το σημείο, με το τέταρτο κατά σειρά βιβλίο και μετά από αρκετούς μήνες που ήμασταν μαζί, μια αλλαγή στη διάθεση των παιδιών, μια γλυκιά αναμονή για την εισαγωγή σε ένα νέο κόσμο μέσω ενός καινούριου βιβλίου και θεωρώ πως αυτή ήταν μια καμπή, επιτεύχθηκε δηλαδή κάτι πολύ σημαντικό. Υπήρξε μια αλλαγή στο πώς αντιμετώπιζαν το βιβλίο τα παιδιά πριν και μετά, μια πιο καθολική θετική στάση ακόμη και από τους πιο απαιτητικούς.
Κατόπιν, ασχοληθήκαμε στο Νηπιαγωγείο με διάφορα βιβλία της σειράς Τικ και Τέλα (PipandPosy, Camilla Reid)– ευγενική προσφορά από τα «Βιβλία σε ρόδες» – που είναι τέλεια για αυτές τις ηλικίες καθώς έχουν μια απλή ιστορία με ωραίες εικόνες, εύκολο λεξιλόγιο και πολύ ωραίες ιδέες για κατασκευές, αλλά και παιχνίδι με τις λέξεις όπως το ‘ohdear!’ που εμφανίζεται συχνά στις ιστορίες και μας έκανε να γελάσουμε πολύ καθώς σκεφτόμασταν σε ποιες περιπτώσεις μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτήν την έκφραση: ‘τελείωσε το παγωτό’ ‘ohdear!’, ‘έσπασα το βάζο’ ‘ohdear!’.
Σειρά είχε το βιβλίο Η Φάλαινα και το σαλιγκάρι των Donaldson και Scheffler (The Snail and the Whale, 2003), μια ιστορία που διδάσκει στα παιδιά πως όλοι είμαστε πολύ σημαντικοί ακόμη κι όταν νιώθουμε πολύ μικροί όπως το σαλιγκάρι της ιστορίας που τελικά σώζει την τεράστια φάλαινα. Περάσαμε πολύ ωραία και στα τρία επίπεδα φτιάχνοντας φάλαινες και σαλιγκάρια και λέγοντας ομαδικά ‘hooray!’ όταν τελικά η φάλαινα βρέθηκε ασφαλής στο υδάτινο στοιχείο.
Προς το τέλος της σχολικής χρονιά και ανάμεσα σε άλλες κουβέντες, παιχνίδια και κατασκευές, διαβάσαμε με την Α και Β Δημοτικού το Out of the Ocean(1998) της Debra Frasier για τους θησαυρούς που μπορεί να ανακαλύψει κανείς σε μια παραλία μέσα από ζωγραφιές και φωτογραφίες, από κοχύλια και γυαλάκια μέχρι το κράνος μια θαλάσσιας χελώνας. Κάποια παιδιά μάλιστα έφεραν στην τάξη τους δικούς τους προσωπικούς θησαυρούς από τις εξερευνήσεις τους στις παραλίες και καθώς είχαμε περάσει το προηγούμενο διάστημα εξερευνώντας τα μέρη του σώματος με κατασκευές μικρών τεράτων, ολοκληρώσαμε τη δράση με κάποια μικρά τερατάκια που φόρεσαν μαγιώ και χάθηκαν στην αμμουδιά (εικ. 4).
Εικ.4 ‘Monsters at the Sea’από παιδιά Β Δημοτικού του 13ου Δημοτικού Σχολείου Χανίων με αφορμή το βιβλίο Out of the Ocean της Debra Frasier.
- Συμπεράσματα
Το αποτέλεσμα όλων αυτών των δράσεων – η κάθε μία από τις οποίες έπαιρνε από μία έως τρεις διδακτικές ώρες ανάλογα με τις κατασκευές που οργανώνονταν για να τις συνοδεύσουν και το πόσο ανταποκρίνονταν τα παιδιά στην κάθε ιστορία – ήταν ότι όλα τα παιδιά, ακόμα και όσα δυσκολεύονταν λίγο με τη γλώσσα, κατέκτησαν πολύ σημαντικές κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες όπως οι δεξιότητες συνεργασίας και χειρισμού διαφωνιών.[4]Ανέπτυξαν μια οργανική σχέση με τη γλώσσα μέσα στο φυσικό της περιβάλλον με αυθεντικά κείμενα και με την ενθάρρυνση να συμμετέχουν συνεργατικά στις δράσεις και να αντιδρούν ελεύθερα στο κείμενο.[5]Η χρονιά είχε πολύ χρώμα, γέλιο και διασκέδαση και δημιουργήθηκε το κατάλληλο θετικό κλίμα που έκανε το μάθημα των Αγγλικών μια ευχάριστη εμπειρία για όλους.
Τέλος, ο εμπλουτισμός των σχολικών βιβλιοθηκών με Αγγλόφωνα βιβλία θα δημιουργούσε επιπρόσθετα κίνητρα για την επαφή με τη γλώσσα και θα καλλιεργούσε ένα πλαίσιο προώθησης της φιλαναγνωσίας με πιθανές δράσεις/αφηγήσεις που θα πρότειναν τα ίδια τα παιδιά. Τέλος, οι φετινές δράσεις δημιούργησαν το κατάλληλο υπόβαθρο για να διανθιστεί το ρεπερτόριο σε επόμενες χρονιές με μικρά παιχνίδια ρόλων και θεατρικά δρώμενα κατάλληλα για το κάθε επίπεδο που θα ενίσχυαν τις δεξιότητες των παιδιών στον προφορικό λόγο και τη γενικότερη εμπιστοσύνη στις ικανότητές τους, ενώ η προσήλωση σε έναν κοινό στόχο στην περίπτωση οργάνωσης ενός μικρού θεατρικού για ένα μικρό κοινό, θα ενδυνάμωνε τη συνοχή της ομάδας. Η λογοτεχνία ανοίγει πολλές οδούς επικοινωνίας με τα παιδιά και προάγει τη δημιουργικότητα στη μάθηση. Είναι ένα εργαλείο φανταστικών δυνατοτήτων που φέρνει τον κόσμο ολόκληρο στον μικρόκοσμο μιας τάξης.
Βιβλιογραφία
Ελληνόγλωσση
Αλεξίου, Θ. & Πεντέρη, Ε. (Επιμ.). (2022). Εκπαιδευτικά Σενάρια ΕΑΝ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Στα πλαίσια της Πράξης «Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών για την Εισαγωγή της Αγγλικής Γλώσσας στο Νηπιαγωγείο (ΕΑΝ)», ΕΣΠΑ με κωδικό ΟΠΣ (MIS) 5093563, DOI: 10.26262/heal.auth.ir.341660.
Γιαννακοπούλου, Αλεξία &Ζουγανέλη, Αικατερίνη. (2010). Ανάπτυξη σχολικού γραμματισμού και εκμάθηση ξένης γλώσσας. Ηλεκτρονικό Περιοδικό ΠΕΑΠ: Η διδασκαλία της Αγγλικής Γλώσσας σε μικρά παιδιά, 2.https://rcel.enl.uoa.gr/peap/steps/teyxos-1-ioynios-2010/anaptyksi-sxolikoy-grammatismoy-kai-ekmathisi-ksenis-glossas?cis=39
Ζουγανέλη, Αικατερίνη. (2010). Όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα. Ηλεκτρονικό Περιοδικό ΠΕΑΠ: Η διδασκαλία της Αγγλικής Γλώσσας σε μικρά παιδιά, 2. https://rcel.enl.uoa.gr/peap/steps/teyxos-1-ioynios-2010/oso-noritera-toso-kalytera?cis=39
Σακελλαρίου, Μ. &ΜπέσηΜ. (2014). Η Σημασία των Κοινωνικών Δεξιοτήτων για την Ομαλή Μετάβαση των Παιδιών από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό Σχολείο: Μια Ερευνητική Προσέγγιση. Ερευνώντας τον κόσμο του παιδιού, 13, 453–463. https://doi.org/10.12681/icw.17995
Ξενόγλωσση
Carl, Eric. (1999). From Head to Toe. London: Harper Collins Publishers.
Carl, Eric. (1969). The Very Hungry Caterpillar. London: Hamish Hamilton.
Donaldson, Julia and Scheffler, Alex. (2003). The Snail and the Whale. London: Macmillan.
Donaldson, Julia and Scheffler, Alex. (2001). Room on the Broom. London: Macmillan.
Donaldson, Julia and Scheffler, Alex. (1999). The Gruffalo. London: Macmillan.
Frasier, Debra. (1998). Out of the Ocean. Boston: Houghton Mifflin Harcourt.
Ghosn,Irma-Kaarina.(2013). Storybridge to Second Language Literacy: The Theory, Research and Practice of Teaching English with Children’s Literature. Charlotte, NC: Information Age Publishing Inc.
Llenas, Anna. (2012). The Colour Monster. London: Templar Publishing.
[1] Όλο το υλικό του προγράμματος εδώ https://ean.auth.gr
[2]Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα ‘Βιβλία σε Ρόδες’ στην ιστοσελίδα https://www.vivliaserodes.gr/ti-einai-ta-vivlia-se-rodes/
[3]Στην Α Δημοτικού το βιβλίο μπορεί να δουλευτεί στη συνέχεια μαζί με τη δραστηριότητα ‘Nelly, the smallcaterpillar’ που είναι εμπνευσμένη από την ιστορία του Carle. Μπορείτε να βρείτε την περιγραφή της δραστηριότητας εδώ: https://rcel.enl.uoa.gr/peap/taksi/kyklos-b/nelly-small-caterpillar. Η λέξη ‘caterpillar’ επανέρχεται πιο μετά στη δραστηριότητα ‘Mygarden in the spring’ (https://rcel.enl.uoa.gr/peap/taksi/kyklos-g/my-garden-spring). Αντίστοιχα, στη Β Δημοτικού το βιβλίο μπορεί να συνδυαστεί με τη δραστηριότητα ‘Howoldareyou?’ (https://rcel.enl.uoa.gr/peap/b-taksi/kyklos/how-old-are-you) που χρησιμοποιεί μια κάμπια για να μάθει στα παιδιά τα χρώματα και τους αριθμούς 1-10.
[4]Για τη σπουδαιότητα απόκτησης κοινωνικών δεξιοτήτων για την ομαλή μετάβαση από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό σχολείο, βλ. Σακελλαρίου &Μπέση (2014).
[5]Για τη χρήση παιδικής λογοτεχνίας στη διδασκαλία της Αγγλικής ως ξένης γλώσσας, βλ. Ghosn (2013).